Ձմռան պաշարից՝ սեղանին
Ղավուրմա Արարատ Պանդոկում
Ճարպում տապակած ու կավե կճուճներում պահված միս՝ գյուղական ձմեռային պաշարի հին ձևը։ Մենք այն մատուցում ենք սառը՝ կարմիր սոխով, և տաք՝ արիշտայով, ոսպով ապուրում ու ձվածեղում։

- Սեզոն
- Աշուն ու ձմեռ
- Միսը
- Տավար կամ ոչխար
- Պահում
- Կավե կճուճում
- Սեղան
- Ընտանիքի հետ

Ղավուրմա · Гавурма · Ghavurma
Ի՞նչ է ղավուրման
Ղավուրման ձմռան համար պահված միս է՝ տավարի կամ ոչխարի, որը խաշում, ապա տապակում են ճարպում, լցնում կավե կճուճների մեջ ու ծածկում տաք հալած ճարպով։
Այդպես միսը ցուրտ տեղում պահվում էր ամբողջ ձմեռ, իսկ ցուրտ օրերին դառնում էր արագ ու կշտացնող ճաշ՝ կարտոֆիլով, ձվով, փլավով կամ ապուրի մեջ։
Աբովյանի «Վերք Հայաստանի» վեպում (գրվել է 1841-ին) լավ տան պաշարի մեջ հիշատակվում են «կճճներով պանիր ու ղավուրմա», իսկ Թումանյանը 1920-ին կնոջը գրում էր, որ ուզում է ձմռան համար ղավուրմա պատրաստել տալ։
Պատրաստում
Ինչպես են պատրաստում ղավուրման
Ղավուրման ձմեռային պաշար է՝ միս, ճարպ ու աղ, իսկ գաղտնիքը տաք ճարպի շերտն է, որը միսը պահում է ամբողջ ձմեռ։
- Տավարի կամ ոչխարի միս
- Դմակ կամ հալած կարագ
- Աղ
- Կավե կճուճ՝ պահելու համար
- Արիշտա՝ մատուցելու համար
- Ձու՝ ձվածեղի համար
Աղ անել
Միսը կտրատում են 200–250 գրամանոց կտորների, առատ աղ անում ու թողնում 7–8 ժամ, ապա լվանում։
Խաշել ու տապակել
Միսը խաշում կամ կիսաեփ են անում, ապա տապակում ճարպում՝ ոչխարինը դմակով, տավարինը՝ հալած կարագով։
Պահել
Տաք միսը լավ սեղմում են կավե կճուճի կամ կարասի մեջ, վրան լցնում տաք հալած ճարպ ու պահում ցուրտ տեղում։
Մատուցել
Ղավուրման տաքացնում են ու մատուցում կարտոֆիլով, ձվով, փլավով կամ ապուրում, իսկ մեզ մոտ՝ նաև արիշտայով։
Մեր խոհանոցից
Ղավուրմա Արարատ Պանդոկում
Արարատ Պանդոկում ղավուրման կարող եք փորձել մի քանի ձևով՝ սառը նախուտեստ կարմիր սոխով, արիշտա ղավուրմայով, ոսպով ապուր ղավուրմայով կամ ձվածեղ ղավուրմայով։
Ղավուրմա մեր մենյուում
Ղավուրմա
4 900 AMDտավարի միս, յուղ, մատուցվում է կարմիր սոխով
Ոսպով ապուր ղավուրմայով
3 300 AMDոսպ, ղավուրմա, սոխ
Ձվածեղ ղավուրմայով
3 300 AMDձու, ղավուրմա տավարի մսով, համեմունքներ

Հարցեր
Հաճախ տրվող հարցեր ղավուրմայի մասին
Ի՞նչ է ղավուրման
Ղավուրման խաշած ու ճարպում տապակած միս է, որը ավանդաբար պահում էին կավե կճուճներում՝ տաք հալած ճարպի շերտի տակ, ձմռան համար։
Ո՞ր միսն են օգտագործում
Տավար կամ ոչխար. ոչխարինը տապակում ու ծածկում են դմակով, տավարինը՝ հալած կարագով։
Ինչո՞վ են ուտում ղավուրման
Տաք կամ սառը՝ կարտոֆիլով, ձվով, փլավով կամ ապուրներում։ Արարատ Պանդոկում այն մատուցում ենք նաև արիշտայով ու կարմիր սոխով։
Ի՞նչ է արիշտան
Արիշտան տնական լապշա է՝ ձվով կամ միայն ջրով խմորից, որը կտրատում են ժապավենների, չորացնում ու բովում ջեռոցում կամ թոնրում։ Անունը պարսկերեն ռեշթե՝ «թել» բառից է։
Որքա՞ն է պահվում ղավուրման
Տաք ճարպի շերտի տակ, ցուրտ տեղում, այն ավանդաբար պահում էին ամբողջ ձմեռ։
Կարո՞ղ եմ ղավուրմա պատվիրել Արարատ Պանդոկում
Այո, ղավուրման մեր մենյուում է՝ առանձին, արիշտայով, ոսպով ապուրում ու ձվածեղում։ Ամրագրեք սեղան այս էջում կամ զանգահարեք մեզ։
