Խաշ Արարատ Պանդոկում

Խաշը հայկական ավանդական ուտեստ է տավարի ոտքերից (երբեմն նաեւ փորոտիքից կամ գլխից), որոնք եփվում են ամբողջ գիշեր՝ առանց աղի։ Այն ուտում են տաք, վաղ առավոտյան՝ սխտորով, աղով եւ լավաշով։

Հիմնականում տավարի ոտքերից, երբեմն նաեւ փորոտիքից կամ գլխից։ Եփելիս ավելացնում են միայն ջուր, իսկ աղը, սխտորը եւ լավաշը՝ արդեն սեղանի շուրջ։

Բժիշկ Մխիթար Հերացին 1184 թվականի իր բժշկական գրքում ջերմող հիվանդներին խորհուրդ էր տալիս «խաշոյ»՝ մսի արգանակ, այդ թվում ուլի ոտքերից։ «Խաշ» բառը հանդիպում է նաեւ մոտ 1680 թ. հայ-իտալական բառարանում։

Ցուրտ ամիսներին՝ աշնանից մինչեւ գարուն, վաղ առավոտյան, հաճախ հանգստյան եւ տոն օրերին։ Ժողովրդական ասացվածքն ասում է՝ խաշ ուտում են միայն այն ամիսներին, որոնց անվան մեջ կա «ր» տառը՝ սեպտեմբերից ապրիլ։

Ավանդաբար յուրաքանչյուր հյուր ինքն է աղում իր ամանը ըստ ճաշակի՝ սխտորի հետ միասին։ Ասում են նաեւ, որ առանց աղի արգանակը մնում է սպիտակ։

Ամանի մեջ ավելացրեք աղ եւ սխտոր (կամ արգանակով նոսրացված սխտոր), փշրեք չոր լավաշ, ծածկեք ամանը թարմ լավաշով եւ կերեք ձեռքով կամ լավաշի կտորներով։ Սեղանին լինում են կանաչի, բողկ, թթու եւ պանիր։

Ավանդաբար՝ օղի կամ տնական մրգային օղի, եւ հաճախ խմում են երեք կենաց՝ օրվա, խոհարարների եւ հյուրերի։ Կարող եք ընտրել նաեւ հանքային ջուր կամ ոչ ալկոհոլային խմիչքներ։

Ոտքերը մոտ մեկ օր թրջում են՝ ջուրը փոխելով, ապա եփում ամբողջ գիշեր՝ 6–8 ժամ։ Ընդհանուր առմամբ՝ մեկ օրից ավելի։

Ոչ։ Երկու անունն էլ ծագում են «խաշել» բայից, բայց խաշլաման մսից ու բանջարեղենից պատրաստվող շոգեխաշած ուտեստ է, իսկ խաշը՝ տավարի ոտքերի արգանակ։ Երկուսն էլ կգտնեք մեր մենյուում։

Հայաստանում խաշը խնջույքից հետո առավոտյան ուտելու ավանդական ուտեստ է, եւ շատերը վստահ են դրա ուժին։ Բայց դա ավելի շուտ տաքացնող ավանդույթ է, քան դեղամիջոց. ըստ բժիշկների՝ խումհարն անցնում է միայն ժամանակի հետ։

Խաշի սեզոնին, հատկապես հանգստյան օրերին, խորհուրդ ենք տալիս նախապես ամրագրել սեղանը։ Լրացրեք ձեւը այս էջում կամ զանգահարեք մեզ։