Փախլավա եւ գաթա Արարատ Պանդոկում

Գաթան հայկական քաղցր թխվածք է կարագով խմորից, որը հաճախ լցնում են խորիզով՝ ալյուրի, կարագի ու շաքարի փխրուն միջուկով, իսկ երբեմն՝ ընկույզով։

Փախլավան խմորի բազմաթիվ բարակ շերտերից աղանդեր է՝ ընկույզով ու շաքարով, հաճախ հելով, որը կտրատում են շեղանկյուններով ու թրջում մեղրով կամ օշարակով։

Խորիզը գաթայի դասական միջուկն է՝ ալյուր, կարագ ու շաքար, երբեմն վանիլով։ Գյումրու գաթայի խորիզը պատրաստում են առանց շաքարի։

Սրանք նույն ընտանիքի աղանդերներ են. փախլավա են ասում Հայաստանում, Կովկասում ու Իրանում, եւ տարածաշրջանի շատ ժողովուրդներ ունեն իրենց տարբերակը։ Հայաստանում ամենահայտնին Քյավառի (Գավառի) մեղրով փախլավան է։

Ընտանեկան տոների ու տոների համար՝ հարսանիք, կնունք, Նոր տարի ու Զատիկ, իսկ շատ ընտանիքներ գաթա են թխում նաեւ Տրնդեզին։ Այսօր այն նաեւ ամենօրյա քաղցր է։

Հին սովորույթով կլոր գաթայի մեջ մետաղադրամ կամ լոբի են թխում, եւ գտնողը համարվում է բախտավոր։ Նոր տարվան նույն սովորույթը կապված է ծիսական տարեհացի հետ։

Ավանդաբար՝ թեյով կամ հայկական սուրճով։ Գավառում փախլավան երբեմն ուտում են լավաշի մեջ փաթաթած։

Կլոր, նախշված գաթա, հաճախ «Գեղարդ» գրությամբ, որը վաճառում են Գեղարդի վանք տանող ճանապարհի կրպակներում։

Այո, 2014-ից Վայոց ձորի Խաչիկ գյուղում աշնանը անցկացվում է գաթայի փառատոն՝ հսկա գաթայով։

Գաթան թխվում է մոտ 30–35 րոպե, փախլավան՝ 30–40 րոպե մոտ 180 °C-ում, որից հետո այն թրջում են մեղրով եւ թողնում մի քանի ժամ։

Այո, երկուսն էլ մեր աղանդերների շարքում են։ Ամրագրեք սեղան այս էջում կամ զանգահարեք մեզ։