Ծեծած միս ու լցոնած բլղուր

Քուֆթա Արարատ Պանդոկում

Թարմ տավարի մսից ծեծած ու մեծ գնդերով խաշած հայկական քուֆթա և մսով լցոնած բլղուրե իշլի քուֆթա։ Քուֆթան մատուցում ենք հաճարով ու սնկով, իշլի քուֆթան՝ կիտրոնով։

Կիսած իշլի քուֆթա մսե միջուկով, մածունով ու կիտրոնով
Միս
Թարմ տավար
Ծեծում
Քարի վրա, թակով
Հայտնի է
Էջմիածնում, Գավառում
Ավանդաբար
Կարագով կամ սոխառածով
Կտրատած քուֆթա հաճարով ու սնկով

Քուֆթա · Кюфта · Kufta

Ի՞նչ է քուֆթան

Հայկական քուֆթան թարմ տավարի միս է, որը սալ քարի վրա փայտե թակով ծեծում են մինչև սպիտակելը, խառնում սոխի ու ձվի հետ, վերածում մեծ գնդերի ու դանդաղ խաշում։

Միսը պիտի թարմ լինի, դեռ տաք, իսկ որոշ տանտիկիններ ավելացնում են մեկ գդալ կոնյակ կամ օղի։ Հատկապես հայտնի են Էջմիածնի ու Գավառի (Նոր Բայազետի) քուֆթաները, իսկ Գավառում քուֆթայի արգանակում եփում էին հաճարի ձավար ու մատուցում կողքին։ Աբովյանը 1841-ին գրած «Վերք Հայաստանի»-ում քուֆթան արդեն հիշում է երկրի սովորական կերակուրների շարքում։

Իշլի քուֆթան նույն ընտանիքի այլ ուտեստ է՝ բլղուրի ու ծեծած տավարի մսի կիտրոնաձև պատյան, որի մեջ լցնում են սոխով ու համեմունքներով տապակած աղացած միս, երբեմն՝ ընկույզ, ապա տապակում կամ խաշում։ Այն պատրաստում էին Այնթապի, Մարաշի ու պատմական Արևմտյան Հայաստանի և Կիլիկիայի այլ քաղաքների հայերը, իսկ JAMnews-ի զրուցակից էջմիածնեցի տանտիկնոջ խոսքով՝ Հայաստան այն բերել են սիրիահայերը, և այսօր այն Ամանորի սեղանի սիրված ուտեստ է։

Պատրաստում

Ինչպես են պատրաստում ծեծած քուֆթան

Տնային տնտեսության հանրագիտարանի բաղադրատոմսով՝ 1 կգ տավարի մսին՝ մեկ ձու, մեկ գլուխ սոխ, քառորդ բաժակ կաթ կամ ջուր, մեկ գդալ ալյուր և մեկ գդալ կոնյակ կամ օղի։

  • Թարմ տավարի միս՝ առանց ջլերի
  • Աղ
  • Սոխ
  • Ձու
  • Կաթ կամ ջուր
  • Ալյուր
  • Մեկ ճաշի գդալ կոնյակ կամ օղի
Կտրատած խաշած քուֆթա հաճարով ու սնկով, կողքին՝ մածուն
  1. Ծեծել

    Թարմ, դեռ տաք միսը սալ քարի վրա փայտե թակով ծեծում են, մինչև սպիտակի։

  2. Խառնել

    Ծեծած միսը խառնում են մանր կտրատած սոխի, ձվի, կաթի կամ ջրի, ալյուրի ու, ցանկության դեպքում, մեկ գդալ կոնյակի հետ։

  3. Ձևավորել ու խաշել

    Թաց ամանի մեջ ձևավորում են մեծ գնդեր, զգուշությամբ իջեցնում տաք ջրի մեջ ու եռալուց առաջ հանում փրփուրը։

  4. Մատուցել

    Եռալուց մոտ 40 րոպե անց քուֆթայի մեջտեղը պիտի սպիտակ լինի։ Մատուցում են կարագով կամ յուղով։

Մեր խոհանոցից

Քուֆթա Արարատ Պանդոկում

Արարատ Պանդոկում քուֆթան կարող եք փորձել երկու ձևով՝ իշլի քուֆթա՝ մսով լցոնած բլղուրի երեք գունդ կիտրոնով, և քուֆթա հաճարով ու սնկով։

Քուֆթա մեր մենյուում

Իշլի քուֆթա ընկույզով, մածունով ու կիտրոնով

Հարցեր

Հաճախ տրվող հարցեր քուֆթայի մասին

Ի՞նչ է քուֆթան

Հայաստանում դա առաջին հերթին ծեծած քուֆթան է՝ փայտե թակով ծեծած թարմ տավարի միս սոխով ու ձվով, որից մեծ գնդեր են ձևավորում ու խաշում։ Բայց քուֆթա են կոչվում նաև ապուրի մանր գնդիկները, լցոնած բլղուրե քուֆթան ու պասի օրերի առանց մսի քուֆթաները։

Ինչո՞վ են մատուցում քուֆթան

Ծեծած քուֆթան ուտում են կարագով, յուղով կամ տապակած սոխով։ Գավառում քուֆթայի արգանակում եփում էին հաճարի ձավար ու մատուցում կողքին, իսկ իշլի քուֆթան մատուցում են կիտրոնով։

Ի՞նչ է իշլի քուֆթան

Բլղուրի ու ծեծած տավարի մսի կիտրոնաձև պատյան, որի մեջ սոխով ու համեմունքներով տապակած աղացած միս են լցնում, երբեմն՝ ընկույզ։ Այն տապակում են կամ խաշում. Կոտայքում ավելի տարածված է խաշելը։

Որտեղի՞ց է քուֆթա անունը

Պարսկերենից, որտեղ այն նշանակում է «ծեծած»։ Իշլին թուրքերեն içli՝ «լցոնած» բառն է, իսկ մեծ ծեծած քուֆթան կոչվում է նաև կոլոլակ։

Քուֆթան ժառանգության ցանկում ներառվա՞ծ է

Մեկ տեսակը՝ այո։ 2026-ին Մարտունու առանց մսի կանեփով քուֆթան՝ կաղամբի տերևներում փաթաթած ձավար կանեփի սերմի սոուսով, ներառվեց Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ազգային ցանկում։ Ծեծած ու իշլի քուֆթաներն այդ ցանկում չեն։

Կարո՞ղ եմ քուֆթա պատվիրել Արարատ Պանդոկում

Այո, մեր մենյուում են իշլի քուֆթան (երեք հատ, կիտրոնով) և քուֆթան հաճարով ու սնկով։ Ամրագրեք սեղան այս էջում կամ զանգահարեք մեզ։

Սեղանի ամրագրում